Web Sitelerinde Kullanılabilirlik

Web sitesi kullanılabilirliği “bir web sitesinin belli bir kullanıcı grubu tarafından belli amaçlara ulaşmak için ne derece etkinverimli ve memnuniyet verici şekilde kullanılabildiği”ni ölçen bir kavramdır. Bu tanım kullanılabilirliğin, kullanıcının kendisi ve amacıyla, kullanıcının hedeflerine ulaşmakta ne kadar başarılı ve verimli olduğuyla ve kullanım esnasında ve sonrasında ne kadar memnun kaldığıyla ilişkili olduğunu ifade eder.

kullanilabilirlik

Web sitesi kullanılabilirliği aynı zamanda “kullanıcı arayüzlerinin ne derece kolay kullanılabildiğini ölçen ve tasarım süreci esnasında kullanılabilecek kullanım kolaylığını arttırıcı yöntemleri de işaret eden bir kalite göstergesi olarak ifade edilebilir. Bir web sitesinin kullanılabilirliğini temelde beş kalite unsuru belirlemektedir:

  • Öğrenilebilirlik: Kullanmayı öğrenmek ne kadar kolay?
  • Hatırlanabilirlik: Nasıl kullanıldığını hatırlamak ne kadar kolay?
  • Verimlilik: Kullanıcıyı ne kadar uğraştırıyor?
  • Güvenilirlik: Doğru çalışıyor mu ve kullanıcının doğru kullanmasına yardımcı oluyor mu?
  • Kullanıcı memnuniyeti: Kullanıcı web sitesini kullanmaktan ne kadar memnun kalıyor?

Ek olarak, kullanılabilirlik birbiri ile ilişkili altı farklı unsura indirgenebilir:

  • Kontrol edilebilirlik: Sistem doğru bilginin giriş çıkış yaptığını garanti eden kontroller içerir veya kontrol edilmesine izin verir.
  • Güven: Kullanıcılar hem sistemin kapasitesine güvenir, hem de sistemi kullanırken güven içinde hisseder.
  • Kontrol: Kullanıcılar sistemin işleyişini -özellikle sisteme giriş çıkış yapan bilgiyi- kontrol edebilir.
  • Kullanım kolaylığı: Sistem kolay şekilde kullanılabilir.
  • Hız: Sistem hızlı şekilde kullanılabilir.
  • Anlaşılabilirlik: Sistemin kendisi ve çıktıları anlaşılabilir durumdadır.

Kullanılabilirlik genel olarak karmaşık ve kapsamlı bir kavram olmakla birlikte temelde “kullanıcı-odaklı”dır. Kullanılabilirliği ölçerken yukarıda bahsedilen unsurları ayrı ayrı dikkate almak tercih edilebilir veya bunları birlikte ölçen çeşitli ölçütler kullanmak mümkün olabilir.

Referanslar:
[1] Whitehead, C.C., Evaluating Web Page and Web Site Usability. Proceedings of the 44th annual Southeast regional conference ACM-SE 44, March 2006.
[2] Jakob Nielsen’s Alertbox, August 25, 2003: Usability 101: Introduction to Usability (http://www.useit.com/alertbox/20030825.html)


Web Kullanılabilirliği ile ilgili Kaynaklar:

Web Sitelerinde Kullanılabilirlik ” yazısı için 1 yorum

  1. Pingback: Kullanılabilirlik (Usability) Nedir?Minimum Usable Design | Minimum Usable Design

Bir Cevap Yazın